Ving Tsun Tarihi

GİRİŞ

Çin menşeili ” Savaş becerileri” : mo sut (wu shu) veya kuen faat (boks metodları)’ki güncel kullanımıyla kung fu (uzun zaman ve sıkı çalışma sonucu elde edilen beceri,hüner-eski Türkçe’de tam karşılığı ‘ meleke’) çok ve kendi aralarında da çeşitlidir.

Yapılan son çalışmalar Çin sınırları dahilinde yüzlerce farklı stil ve binlerce alt-stil dallarının ( varyasyon) geliştiğini öne sürmektedir.

Çin savaş becerileri temel olarak bak kuen ( kuzey boksu) -Changjian nehrinin kuzeyinde gelişen stiller- ve nam kuen ( güney boksu)-nehrin güneyinde gelişen stiller olmak üzere ikiye ayrılır.Wing Chun diğer ün kazanmış stiller olan Hung ga Kuen (Hung ailesi boksu)ve Choy lee Fut( Choy ,Lee ve Buddha boksu) ile birlikte güney boksu kategorisine aittir.

Bazı araştırmacılar Çin savaş becerilerini ngoi ga ( harici/aile dışı) ve noi ga ( dahili/aile içi) olmak kaydıyla sınıflandırmaktadırlar.
Gerçekte bunlar belirsiz terimlerdir ve yıllar boyunca yorumsal olarak önemli ölçüde değişkenlik arz etmişlerdir.
Asıl amaç Çin dışında gelişen Budist öğretileri ve egzersizleri ,Çin dahilinde gelişen Taoist öğretiler ve egzersizlerden ayırmaktır.En basit anlatımla tüm bu stiller arasında 1950 lere kadar gerçekten ”dahili ve aile içi” olarak kalabilen yegane stil Wing Chun olmuştur.

Wing Chun Kuen’nin modern ve klasik olarak tanımlanma çabaları da bir ”kafa karıştıran” bir sınıflandırma çabasıdır.Wing Chun Kuen eskidir çünkü binlerce yıllık sağlam temellere oturmuş Çin savaş becerileri gelişimine aittir.Klasik becerilerin geleneksel özünü ihtiva eder.
Moderndir çünkü bilimsel prensipleri ve rafine kavramları kucaklayarak gelişmesini günümüze dek sürdürmüştür ve sürdürmeye devam etmektedir.

Orijin

Wing Chun Kuen Efsaneleri

Güney Çin’in savaş becerilerinin çoğu Ching ( Mançurya) hanedanlığı döneminde devrimci gerillalar tarafından geliştirilmiştir.Bu devrimciler için gizlilik ,hayatta kalıp savaşı sürdürmek ve Mançurya’lıların eline düşüp idam edilmek arasındaki fark olmuştur.
Bu bağlamda kendilerini ve gayelerini korumak amacıyla aktivitelerini ve gerçek kimliklerini örtmeye yönelik ilham verici ve halkın kalbini kazanacak öyküler yarattılar.
Zamanla ve kuşaklar boyu bu hikayeler Çin Savaş kültürünün ayrılmaz parçaları olarak güney Çin savaş becerileriyle ilgili bir çok efsaneye dönüştü.

Wing Chun Kuen halk hikayeleri bunlar arasında en yaygın ve duyulanlardır.Öyle bilinen ve yaygın olmuşlardı ki artık kimilerince neredeyse gerçek addedilmektedir.Gerçekte tarihi elementler ihtiva etseler de,mistik,romantik ve zengin bir tarz sergileseler de tarihi saptırmadan ele alınmalıdırlar.

Ng Moi

Efsaneye göre Wing Chun Kuen olarak adlandırılacak savaş becerisi kabaca 300 yıl önce Budist ismi Ng Moi ( beş erik anlamındadır) olan rahibe Lui Sei-Leung’la başladı.

Mançuryalılar isyanın kaynağı olarak gördükleri Fujian bölgesindeki Genç Orman ( Shaolin) tapınağını yaktıklarında,gerillalara destek veren Ng Moi, Sichuan bölgesinde bulunan Emei dağlarındaki beyaz turna tapınağına sığınır.Burada geçen zamanlarda meditasyon ve egzersizlerine devam eder.Bir gün yakındaki bir çalılıktan gelen seslere yönelir ve beyaz bir turna ile bir yılanın ölümcül savaşını izlemeye başlar.Hayvanların hareketlerini savaş tekniklerini kendi bilgileri ve teknikleriyle örtüştürür bundan etkilenir ve yeni sanatına “Beyaz Turna Boksu” adını verir.

Miu Shun

Beyaz Turna tapınağından ayrılan ve Güneye Yunnan eyaletine sonrada doğuya Guanxi bölgesine seyahat eden Ng Moi yolda Miu Shun adlı bir rahiple karşılaşır.Yeteneğinden ve karakterinden etkilenerek bu yeni becerisini ona öğretir.Ng Moi’den öğrendiklerini kendi becerileriyle cilalayan Miu Shun henüz adını koymadığı bir teknik elde eder.

Yim Yee

Fujian bölgesi gerillalarından Yim Yee Shaolin tapınağı baskınından kaçabilenlerdendir.Bebek olan kızı ile birlikte Guanxi bölgesine yerleşir ve bir Tofu dükkanı açar.Bölge halkı tarafından Büyükbaba Yee olarak anılmaya başlar.Miu Shun ile karşılaşır ve onun öğrencisi olarak Ng Moi’nin rafine edilmiş sanatını öğrenir.

Yim Wing Chun

Yim Yee’nin kızı olan Yim Wing Chun genç yaşta babasından bu beceriyi öğrenmeye başlar.Bir gün evlerine bir rahibe gelir ve genç kızın tekniklerinin çok önceleri kendisinin geliştirdiği teknikler olduğunu fark eder.Yıllar boyu becerisini geliştirmiş ve modifiye etmiş olan Ng Moi ,genç kıza sanatının son halini öğretir ve kendisine bunun ismi nedir diye soran öğrencisine bunu senin adınla analım diyerek sanatına ilk kez Wing Chun ismini koyar.

Wing Chun Kuen’in Tarihi Kökleri

Tüm bu halk hikayelerinin ötesinde,bir gün Wing Chun Kuen olarak anılacak savaş becerisinin kökleri Mançurya’lıların 1644 yılındaki Çin istilasına tepki olarak başlayan anti-Ching devrimci hareketlerine dayanmaktadır.

Bu devrimciler arasında wing chun’un ataları da olmak üzere birçok üst düzey yeteneğe ve yaratıcı özelliğe sahip savaşçı bulunmaktaydı.

Wing chun kuen ismi bu zamanlarda ortaya çıkmıştır.
Wing kelimesi; ağızdan sürekli dökülen kelimeler-şarkı söyleme-methiye düzme-anlamındadır.
Chun kelimesi:bitkileri büyüten güneş-bahar anlamındadır.Aynı zamanda Çince’de Ming hanedanlığının simgesi kaligrafik olarak güneş karekteridir.
Kuen ise : sıkılmış el-yumruk anlamındadır.

Devrimci terminolojide çıkan anlam ise : Kış ne kadar kötü ve sert olsa da (Ching hükümdarlığı) ,Han halkı daima,kararlılıkla baharın ve güneşin yeniden gelmesi için (Ming Hanedanlığı) çalışmalı ve bu boks sisteminden faydalanmalıdır.

Dönemin gereği olan gizlilik, jenerasyonlar boyu devam ettiğinden Wing Chun Kuen’in hikayeler dışı gerçek köküne inmek hemen hemen imkansızdır.

Wing chun kuen’in güvenilir tarihi izine ancak 18.yüzyıl ortalarında Kızıl yelkenli Opera kumpanyasında rastlanır.

Kızıl Yelkenli Opera Kumpanyası

Hung Suen Hei Ban (Kızıl Yelkenli Opera kumpanyası) Guandong eyaleti boyunca seyahat eden ,yerlileri şarkı,akrobasi gösterileri ve savaş becerileriyle eğlendiren bir gurup sanatçıdan ibaretti.İsimlerini ise Zhaoqing,Foshan ve Guangzhaou şehirleri arasındaki nehirlerde kullandıkları aşırı derecede dekore edilmiş Kızıl yelkenli botlarından alıyorlardı.

Aktörler ve aktrisler sürekli seyahat edebildikleri,ağır makyaj ve kostümlerle görünüşlerini saklayabildikleri ve genelde sahte isimler kullanabildikleri için opera kumpanyası devrimciler için ideal bir gizlenme yeriydi.

Kızıl Çiçek Sendikası

Guangdong operası yazılı kayıtlarına göre Kızıl yelkenli kumpanyalar 1730 yılında ,kuzey opera icracısı ve Siu-Lam ( Shaolin) pratisyeni Cheung Ng tarafından Kızıl çiçek sendikası çatısı altında organize edilmişlerdi.Bu kişi Tan Sao Ng lakabıyla anılıyordu ki bu sadece wing chun kuen’e ait olan bir teknik isimdir.Yazılı ilk belge budur.

19. yüzyılın ortalarına doğru Yip Sun isimli Ching generali isyanın kaynağı olarak gördüğü bu tiyatroları ve kumpanyaları yakıp yıktı ve pratisyenleri kanun kaçağı ilan etti.Bu 1860’ın sonlarına dek devrimci örgütlenmenin sonunu getirdi.Ancak 1860 da Wong Wah Bo,Leung Yee -Tai,ve boyalı surat Kam ,Sekiz armoni sendikasını kurarak opera aktivitelerini yeniden başlattılar.

Wong Wah Bo

Wong Wah Bo, Gulao köyünden olduğu söylenen güçlü bir savaşçı ve devrimciydi.Wong operada baş savaş sanatı aktörü rolündeydi.Kayıtlara göre Wong bu gösteriler içinde en iyi
Six and a half pole ( 3.5. metre sırık formunu) tatbik ediyordu.( bu da sadece wing chun kuen’e ait bir silah formudur).Yine kayıtlara göre Wong yakılan Kızıl yelkenli opera kumpanyasındaki savaş sanatı performansçılarının dai-sihing’iydi ( büyük ağabey,öğreten ağabey anlamındadır ve bu terim de sadece wing chun kuen stiline aittir)

Sözü edilen kayıtlar Çin opera tarihi müzesi arşivlerinde elde edilmişlerdir.
1870 lerin ortasında Wong Foshan ilinde operadan emekli oldu.Burada imparatorluk muhafızlarını eğitmeye başladı.Ayrıca Gulao köyünden tanıdıkları olan eczacı Leung Jan’ı
da özel öğrencisi olarak seçti.Leung Jan’ın Kuazi caddesindeki eczahanesi halen durmaktadır.

Leung Jan çok eğitimli ve zeki bir pratisyen olarak kendisine öğretilenleri daha düzenli hale koyarak sistemleştirdi ve sadece 3 oğluna Leung Bik -Leung Chun ve Leung Ko öğretti.
Her sabah ve akşam idmanları süresince sessizce kendilerini izleyen iri yarı bir adam vardı.
Bu eczanenin olduğu sokaktaki şimdiki anlamıyla faiz,döviz işleriyle ilgilenen para bozucu lakaplı Chah Wan Shun’du.Samimi alakasından etkilenen Leung Jan ,Chah Wan Shun’u öğrencisi olarak kabul etti.

Share